Dünyanın dikkatini bugün Ankara’da gerçekleştirilen 36. NATO Liderler Zirvesi topladı. Küresel güvenlik ortamının yeniden şekillendiği dönemde düzenlenen zirvede, İttifak’ın önümüzdeki süreçte izleyeceği yol haritasına ilişkin kritik başlıklar ele alınacak.
Zirvenin öne çıkan gündem maddeleri arasında savunma sanayisindeki iş birliği, F-35 süreci, KAAN projesi, Ukrayna’daki savaş ve Gazze’deki gelişmeler bulunuyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında yapılması beklenen görüşme de uluslararası kamuoyunun yakından takip ettiği başlıklar arasında yer alıyor. Peki, liderlerin masasında hangi kritik dosyalar bulunuyor?
NATO Zirvesi’nde kritik gündem: Avrupa güvenliği ve yeni savunma dönemi
Ankara’nın ev sahipliğinde gerçekleştirilen 36. NATO Liderler Zirvesi, İttifak’ın son dönemdeki en önemli buluşmalarından biri olarak öne çıkıyor. Zirve, Türkiye açısından da dış politika, bölgesel güvenlik ve savunma sanayisi alanlarında kritik bir önem taşıyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci döneminde NATO üyeleri arasında belirginleşen görüş ayrılıkları, Rusya-Ukrayna savaşının sürmesi, Orta Doğu’daki gerilimler ve Çin’in küresel etkisini artırması, liderlerin gündemini daha da yoğunlaştırıyor. Ankara’daki görüşmelerde alınacak kararların, yalnızca NATO’nun geleceği üzerinde değil, Avrupa’nın güvenlik mimarisi üzerinde de belirleyici olması bekleniyor.
Zirvede Avrupa ülkelerinin savunma alanında daha fazla sorumluluk üstlenmesi, NATO’nun askeri komuta yapısının yeni tehditlere göre yeniden düzenlenmesi ve savunma harcamalarının artırılması gibi başlıkların masaya gelmesi öngörülüyor. Ortak savunma sanayisi projelerinin hızlandırılması ve Ukrayna’ya verilecek uzun vadeli desteğin sürdürülmesi de liderlerin ele alacağı temel dosyalar arasında yer alacak.
Türkiye NATO Zirvesi’nde stratejik rolünü güçlendirmeyi hedefliyor
Diplomatik çevreler, Ankara’daki zirvenin temel amaçlarından birinin NATO üyelerinin birlik ve dayanışma mesajını güçlü biçimde vermesi olduğunu belirtiyor. Liderlerin ayrıca değişen güvenlik tehditlerine karşı İttifak’ın izleyeceği yeni stratejik çerçeveyi netleştirmesi bekleniyor.
Türkiye ise zirvede NATO içindeki ağırlığını artırmayı, krizlerdeki arabulucu rolünü daha görünür hale getirmeyi ve İttifak’ın geleceğine yönelik kararlarda daha etkin bir konum elde etmeyi amaçlıyor.
NATO’nun Avrupa ayağının güçlendirilmesine destek veren Ankara, Avrupa Birliği’nin savunma projeleri ile ortak üretim modellerinde daha fazla yer almak istiyor. Türkiye’nin hedefleri arasında savunma sanayisindeki üretim kapasitesini Avrupa ile daha güçlü şekilde bütünleştirmek ve bu alandaki iş birliklerini genişletmek de bulunuyor.
Savunma sanayisi ve birlik vurgusu
Türkiye, NATO’nun artan savunma ihtiyaçlarının karşılanmasında daha güçlü bir üretim ve tedarik merkezi olmayı hedefliyor. Ankara’nın zirvede, müttefik ülkeler arasında savunma sanayisine yönelik kısıtlamaların azaltılması ve ortak projelerin çoğaltılması yönünde mesaj vermesi bekleniyor.
Zirve programı kapsamında gerçekleştirilecek Savunma Sanayisi Forumu’nda ise yeni iş birliği fırsatları, ortak üretim modelleri ve anlaşma ihtimallerinin ele alınması öngörülüyor.
Ankara’nın bir diğer önceliği, son dönemde ABD ile Avrupa arasında öne çıkan görüş ayrılıklarının azaltılmasına katkı sağlamak olacak. Türkiye, NATO içinde birlik ve dayanışmanın korunmasına yönelik diplomatik çabalara destek vermeyi amaçlıyor.
Bu çerçevede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD Başkanı Donald Trump ile Avrupalı liderlerle yapması beklenen temaslar, zirvenin en dikkat çeken diplomatik görüşmeleri arasında gösteriliyor.
Trump’ın Türkiye ziyaretinde gündem: F-35, KAAN ve Gazze
NATO Liderler Zirvesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’ye başkanlık sıfatıyla yapacağı ilk ziyaret olması bakımından da ayrı bir önem taşıyor.
Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılması beklenen görüşmede, Orta Doğu’daki son gelişmelerin yanı sıra Gazze Barış Anlaşması’nın uygulanma süreci ve Suriye’deki tablo değerlendirilecek. İki ülke arasındaki savunma sanayisi iş birliğinin de görüşmenin temel başlıklarından biri olması bekleniyor.
Gündeme gelmesi öngörülen konular arasında, Türkiye’nin yerli savaş uçağı KAAN’da kullanılması planlanan F-110 motorlarının satış süreci de bulunuyor. Trump daha önce yaptığı açıklamalarda Türkiye’ye yönelik olumlu adımlar atılabileceğini belirterek, jet motoru satışı ve F-35 programına ilişkin dikkat çeken mesajlar vermişti.
Türkiye, 2019 yılında Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alması nedeniyle F-35 programından çıkarılmıştı. Washington ise Türkiye’nin programa yeniden dahil edilmesi için S-400 sistemlerinden vazgeçilmesini şart olarak öne sürmüştü.